ریزش مو آندوژنیک

ریزش مو آندورژنیک در حقیقت به از دست دادن ارثی مو گفته می شود که هم در مردان و هم در زنان ممکن است رخ دهد. بسیاری از مردم دنیا از این نوع از ریزش مو و کچلی رنج می برند. در این مقاله به بررسی این موضوع می پردازیم که ریزش مو آندروژنیک چیست؟

آیا این را می دانید ریزش مو آندروژنیک از انواع رایج ریزش موی سر بوده که همه افراد چه زن و چه مرد آن را تجربه کنند؟ قبل از هر چیز باید این رابگوییم که جای هیچ نگرانی نیست. آنچه این روزها با آن درگیر هستید، یک مسئله غیر قابل حل نیست و برای آن راه حل هایی وجود دارد. خوشبختانه امروزه علی‌رغم پیچیدگی‌هایی که در زمینه درمان ریزش مو سر آندروژنیک وجود دارد، کنترل و درمان آن امکان پذیر است و می توانید با اتخاذ یک رویکرد تخصصی و درست این مشکل را برای همیشه حل کنید.

شکل ریزش مو

عمدتا این نوع از ریزش مو در مردان سبب می شود تا خط رویش مو در ناحیه جلوی سر و ناحیه گیجگاه به سمت عقب برود و همچنین موهای ناحیه پشت و بالای سر شروع به ریختن می کنند. با گذشت زمان، خط رویش مو به صورت حرف  ام انگلیسی در می آید. در مواردی که ریزش شدیدتر است، خط رویش کامل به عقب می رود و به ناحیه پشت و بالای سر می رسد و در این حالت طاسی اتفاق می افتد. این مشکل در زنان با نازک شدن موها دز همه بخش های سر قابل مشاهده است. این نوع ریزش مو در زن ها به ندرت باعث طاسی می شود.

شیوع و زمان آغاز

امروزه بسیاری از مردان و زنان در سراسر دنیا از این مشکل رنج می برند. این نوع ریزش مو حتی می تواند در دوران نوجوانی شروع شود اما عمدتا در دهه سوم و چهار زندگی شاهد آن خواهید بود. این نوع از ریزش مو عمدتا در خانم ها در دوره یائسگی رخ می دهد.

علل ریزش مو

هر چند هنوز علت قطعی ریزش موی ارثی مشخص نشده است، برخی از پژوهشگران عوامل هورمونی را از مهم ترین علل ریزش مو می دانند. هورمون های مردانه معروف به آندروژنها که پر رنگ ترین آنها دی هیدرو تستوسترون از علل تاثیر گذار در این زمینه هستند که باعث  رشد موهای کوتاه تر و نازک تر یا اصطلاحا مینیاتوری  می شوند. با تداوم ریزش مو، ممکن است رشد مو در برخی از مناطق به طور کامل متوقف شود که در نهایت باعث ایجاد طاسی در آن نواحی می شود. گیرنده های آندوژنی در فرق سر و بالای سر وجود دارند اما فعالیت آنها در افراد به صورت یکسان نمی باشد. افرادی که عمدتا دچار ریزش موی آندروژنیک می گردند، پاسخ دهی این گیرنده ها نسبت به هورمون آندروژن در فولیکول موی آنها بیشتر می شود و این در نهایت باعث تغییرات در چرخه رویش مو و در نهایت توقف رویش مو می شود.

پیشگیری و درمان

روش های مختلفی برای درمان ریزش مو و پیشگیری از آن وجود دارد. مهم است که در ابتدا علت های ریزش مو مشخص شود و بعد از اینکه این علت ها مشخص شد درمان صورت بگیرید. در مواردی که ریزش مو از نوع آندروژنیک نیست برای مثال ناشی از کمبود یک ماده معدنی، بیماری های خاص و یا رژیم غذایی سنگین، احتمالا با درمان یا رفع عامل ایجاد کننده، ریزش مو نیز کم شده و یا متوقف می شود. اما متاسفانه بیشتر روش های توصیه شده برای درمان یا جلوگیری از ریزش موی آندروژنیک، اثر بخشی کافی را نداشتند. در میان روش های مختلفی که وجود دارد تنها دو درمان است که مورد تایید تمامی دانشگاه ها و مراکز معتبر قرار گرفته است. این داروها شامل داروی خوراکی فیناسترید (Finasteride) با نام تجاری Propecia و محلول موضعی ماینوکسیدیل Minoxidil با نام تجاری Rogaine هستند. هر چند  تجویز هر دوی این داروها باید حتما توسط پزشک متخصص صورت بگیرد، اما در حالت کلی می توان گفت که داروی فیناسترید در درمان بسیاری از موارد ریزش موی ارثی مردان کارآمد بوده است، اما در زنان نه تنها کارآمد نیست، بلکه در برخی از موارد عوارض جانبی داشته است.هم زنان و هم مردان می توانند از محلول موضعی ماینوکسیدیل استفاده کنند. اما در صورت قطع درمان، مواردی مانند نیاز به کاربرد روزانه محلول و ریزش مجدد مو از مشکلات آن می باشد. برخی از متخصصان پوست و مو اخیرا روش های تزریقی زیر پوست سر و در نواحی ریزش مو را توصیه می کنند. برای مثال برخی از این روش ها شامل روش مزوتراپی برای تزریق مواد کلاژن و ویتامین ها در زیر پوست سر و روش PRP یا استفاده از پلاسمای غنی شده با پلاکت هستند. مراکز تحقیقاتی همچنان در حال بررسی اثربخشی این روش ها هستند.

درمان قطعی

هم در خانم ها و هم در آقایان جایگزینی مجدد موها به صورت کاشت دائم با روش جراحی، تنها روش قطعی برای درمان ریزش موی ارثی است. موهای نواحی کناری که در نیمه پایینی سر قرار گرفته اند برخلاف موهای فرق سر و ناحیه پشت و بالای سر حساسیتی نسبت به هورمون های آندروژن ندارند و از این رو دچار ریزش نمی شوند. در حقیقت؛این موها دارای گیرنده های فراوان آندروژنی نیستند. در این روش کاشت مو، فولیکول های نواحی کناری و پشت سر به روش جراحی از محل خود برداشته شده و در نواحی دچار ریزش مو کاشته می شوند. بعد از طی یک دوره چند ماهه، این موها دوباره رشد می کنند و دیگر هورمون های آندروژنی تاثیری روی آنها ندارند. معمولا نه ماه تا یک سال بعد از عمل می توانید نتایج درمانی را مشاهده کنید. با توجه به عوامل مختلف از جمله میزان و دسترسی بودن فولیکول های مو در بانک مو، معمولا در یک جلسه بین هزارتا هفت هزار گرافت کاشته می شود که به طور میانگین 2500 گرافت است. هزینه کاشت مو معمولا بر اساس تعداد گرافت ها محاسبه می شود. بیشتر بیمه ها کاشت مو را تحت پوشش خود ندارند و هزینه های آن آزاد است. آز این رو بیمار برای این عمل متحمل هزینه های زیادی می شود. امیدواریم که با پیشرفت فناوری هزینه های این عمل پایین بیاید و افراد بیشتری بتوانند مو بکارند.

ریزش مو آندروژنیک در زنان

همواره، در بیشتر خانم‌هایی که از ریزش مو آندروژنیک رنج می‌برند، یک نشانه ثابت وجود دارد. و آن این است که متوجه می شوند موها در همه نواحی پوست سر، نازک‌تر از حالت معمول شده‌اند. ریزش مو آندروژنیک هم در مردان و هم در زنان، در اثر اختلالات هورمون‌های آندروژن و مشخصاً هورمون دی هیدرو تستسترون رخ می دهد که نقش مهمی در رویش موها دارد، به وجود می آید.

شاید تاکنون شنیده باشید که به هورمون‌های آندروژن، هورمون‌های مردانه هم گفته می شود، اما این هورمون‌ها علی‌رغم اسم گمراه‌کننده‌ای که دارند، هم در زنان و هم در مردان وجود دارند با این تفاوت که میزان ترشح آن‌ها در زنان، در شرایط عادی، بسیار کمتر از مردان می باشد. عوامل و دلایل مختلفی باعث بروز این اختلال در زنان می شوند که شامل  کیست تخمدان‌ها، مصرف قرص‌های ضدبارداری، بارداری و یائسگی می باشند.

ریزش مو آندروژنیک در مردان

اختلال هورمون DHT  نیز در مردان باعث ریزش مو آندروژن می‌شود و به طور کلی شایع ترین نوع ریزش مو درمردان به حساب می آید. برخی از مستندات و پژوهش ها نشان می دهند که بیش از نیمی از مردان بالای 50 سال دچار این عارضه می شوند. معمولا  ریزش مو آندروژنیک در آقایان به صورت دیگری نمایان می شود.

با نوعی الگوی طاسی  در آقایان مواجه هستیم که معمولاً از قسمت فرق سر و اطراف شقیقه‌ها آغاز می‌شود. نکته مهم در اینجا این است که اختلال هورمون آندروژن نه‌تنها می‌تواند سبب ریزش مو در فرق سر و اطراف شقیقه‌ها در مردان گردد، بلکه در موارد شدیدتر حتی ممکن است به طاسی کل سر منجر شود. اما در کل، مشاهده چنین حالتی در خانم ها به ندرت اتفاق می افتد.

درمان ریزش مو آندروژنیک

همان طور که می دانید از اصلی ترین علت ریزش مو سر آندروژنیک عوامل ژنتیکی می باشند. این نوع از ریزش مو ممکن است از همان آغاز دوره نوجوانی هم در مردان و هم در زنان قابل مشاهده باشد اما معمولا هر چه سن فرد بیشتر می شود ریزش بیشتر می شود. وقتی که خانم ها به دوره یائسگی خود نزدیک و آقایان به پنجاه سالگی نزدیک می شوند معمولاً شکل شدیدتری از ریزش مو آندروژنیک در هر دو جنس قابل مشاهده است.

نقش اختلالات هورمونی و ریشه ژنتیکی در ریزش مو آندروژنیک باعث می شود که برای حل مسئله به دانش و تخصص نیاز باشد. در حقیقت، اولین قدم برای درمان ریزش مو سر، تشخیص درست علت ریزش مو است. اگر چه نشانه های ظاهری ممکن است ما را به نتایج نسبتا درستی برسانند اما گاهی نشانه‌ها ممکن است آن‌قدر شبیه به یکدیگر باشند که ما را در امر تشخیص و متعاقباً درمان، گیج کنند. ز این رو، توصیه می شود که برای حل مشکل ریزش مو سر، از همان ابتدا،نزد یک متخصص پوست و مو بروید و از مشاوره تخصصی استفاده کنید. بسیار حائز اهمیت است که روی  حدس و گمان و گفته‌های اطرافیان حساب نکنید. این واقعیت را در نظر بگیرید که ریزش مو آندروژنیک عارضه‌ای جدی و ناخوشایند می باشد که البته به‌شرط درمان تخصصی و با استفاده از نسخه‌های به‌روز علمی، به‌سادگی می توانید آن را درمان نمایید.

عوامل موثر در ریزش موی آندروژنیک

  1. ژنتیک
  2. هورمونهای آندروژنیک

در بروز این نوع از ریزش موی سر، نقش عوامل ژنتیکی بسیار پر رنگ و ناشناخته است. الگوی وراثت این اختلال به شکل اتوزوم و یا پلی ژنیک می باشد و افرادی که از بستگان درجه اول آنها به این نوع ریزش موی سر مبتلا می باشند، بیش تر از سایر افراد ممکن است دچار این نوع از ریزش مو شوند.

هورمونهای آندروژنیک یا مردانه که معروف ترین آنها هورمون تستوسترون است، در مردها از بیضه ها ترشح می شوند اما، در بدن خانمها نیز غدد فوق کلیه مقداری هورمون آندروژنیک تولید می کنند. رشد موهای نواحی زیر بغل و زهار به وجود هورمون تستوسترون بستگی دارد در حالی که رشد موهای ناحیه ریش و ریزش موهای سر بیش تر به ترکیب دیگری به نام دی هیدروتستوسترون وابسته است. از انزیم خاصی به نام 5-آلفا ردوکتار برای تبدیل تستوسترون به دی هیدروتستوسترون استفاده می کینم. این آنزیم به دو شکل وجود دارد که نوع دو آن در غلاف خارجی موها وجود داشته و در ریزش موی آنروژنیک نقش بسزایی دارد. کلینیک رویان مردانی که این آنزیم را ندارند دچار طاسی سر نمی گردند.

توجه داشته باشید که سطح هورمونهای مردانه در افرادی که به ریزش موی آندروژنیک مبتلا می شوند، در مقایسه با سایر افراد در اغلب موارد تفاوتی ندارد و مهم ترین اختلاف در میزان حساسیت فولیکول های مو به ترکیبات آندروژنیک می باشد. علایم و الگوی ریزش این نوع ریزش موی سر اغلب بسیار تدریجی و در مدت چندین سال اتفاق می افتد. الگوی ریزش مو در مردان به صورت عقب رفتن خط رویش مو در نواحی گیچ گاهی و کاهش موی ناحیه فرق سر  می باشد که ممکن است در نهایت به طاسی کامل در این نواحی منجر شود.این نوع ریزش مو در زنان به صورت نازک شدن پیش رونده موها در ناحیه فرق سر، با حفظ خط رویش موی ناحیه پیشانی رخ می دهد. این نوع ریزش مو در خانمهای به طاسی کامل منجر نمی شود.